“نابێ ڕۆژنامهوانان بكهونه ژێر كارتێكهریی بیروڕای خهڵك و، پێویسته تا بتوانن به دوای ڕاستیدا بگهڕێن. دیموكراسی ڕێگه به چاپهمهنی دهدات تاكوو بێ ترس له دهوڵهت یان به قازانجی ئهو، دهنگوباس كۆ بكهنهوه و زانیاری بڵاو بكهنهوه.”
وهرگێڕانی له فارسییهوه: قهرهنی قادری
له كۆمهڵگه دیموكراتییهکاندا، چاپهمهنی نابێ لهژێر چاودێریی دهوڵهتدا بێت. له دهوڵهته دیموكراتییهكاندا، دهزگهیهك نییه به ناوی وهزارهتی ئیتلاعات [مهبهست وهزارهتێكه بۆ كۆكردنهوی زانیاری و پاراستنی ئاسایشی وڵات] كه بابهتی ڕۆژنامهكان و چالاكیی پهیامنێران كۆنترۆڵ بكات، یان مهرج بۆ لێكۆڵینهوه له توانا و لێوهشاوهییی پهیامنێران دابنێ و گوشار بخاته سهریان تا ببن به ئهندامی ئهو سهندیكایانهی كه لهژێر ڕكێفی حكوومهتدان.
ئهركی چاپهمهنیی ئازاد، هۆشیاركردنهوهی خهڵك و پرسیاركردنه له بهڕێوهبهران و له ههمان كاتدا ههلومهرج سازكردنه بۆ باس و مشتومڕی خۆجێیی و سهرانسهری.
ـ حكوومهته دیموكراتییهكان هێز و توانا به چاپهمهنیی ئازاد دهبهخشن. دهزگهی دادوهریی سهربهخۆ، كۆمهڵگهی مهدهنی و بیروڕای ئازاد، گشتیان بهرگری له چاپهمهنیی ئازاد دهكهن. چاپهمهنیی ئازاد، دهبێ یاسا پشتیوانیی لێ بكات.
ـ له حكوومهته دیموكراتییهكاندا دهوڵهت بهرپرسی كردهوهكانی خۆیهتی و، بۆیه خهڵك داوایان لێ دهكات ئاگاداری گشت بڕیارهكانی بن. ئهوه ئهركی چاپهمهنییه كه به چاودێریكردن لهسهر دهوڵهت، “مافی هۆشیاركردنهوه”ی خهڵك دابین بكات، ئهویش له ڕێگهی ڕهخساندنی ههلومهرجێكهوه كه بتوانن سیاسهتهكانی دهوڵهت بخهنه ژێرپرسیارهوه.
حكوومهته دیموكراتییهكان لهسهریانه بوار بۆ ڕۆژنامهوانان بڕهخسێنن تا بهشداریی كۆبوونهوه گشتییه دهوڵهتییهكان بكهن و مافیان ههبێ بهڵگهنامه نیشتمانییهكان ببینن. له ڕوانگهی ئهوانهوه [حكوومهته دیموكراتییهكان]، دهوڵهت نابێ سنوور بۆ وتار و نووسینهكانی ڕۆژنامهوانان دیاری بكات.
ـ چاپهمهنی پێویسته له ئاست كارهكانی خۆیدا بهرپرسیار بێت و له ڕێی ئهنجومهنه پیشهیییهكان، شورای چاپهمهنییه سهربهخۆكان و “نوێنهره تایبهتهكانیان” و ڕهخنهگرانی نێو ڕێكخراوهكان كه له سكاڵای خهڵك دهكۆڵنهوه، بهوردی به دوای سكاڵا و زیادهڕۆیییهكانیاندا بچن؛ بهم پێیه چاپهمهنی له ناوهوهیشدا وڵامدهر دهبێت.
ـ دیموكراسی پێویستی به ههڵبژاردن و بڕیاردانی خهڵكه. بۆ وهدهستهێنانی متمانهی خهڵك سهبارهت به چاپهمهنی، ڕۆژنامهوانان دهبێ ڕاپۆرتی ڕاستهقینه لهسهر بنهمای سهرچاوهی باوهڕپێكراو و زانیاریی دروست ئاماده بكهن. دزیی ئهدهبی یان ڕاپۆرتی ساخته، نهیاری چاپهمهنیی ئازاد و داهێنهرانهیه.
ـ دهستهی نووسهران، نابێ لهژێر كاریگهریی حكوومهتدا بن، به ئامانجی ئهوهی كه چاپهمهنی بتوانێ كۆكردنهوهی زانیارییهكان و بڵاوكردنهوهیان، له ڕهوتی نووسین جیا بكاتهوه.
ـ نابێ ڕۆژنامهوانان بكهونه ژێر كارتێكهریی بیروڕای خهڵك و، پێویسته تا بتوانن به دوای ڕاستیدا بگهڕێن. دیموكراسی ڕێگه به چاپهمهنی دهدات تا بێترس له دهوڵهت یان به قازانجی ئهو، دهنگوباس كۆ بكهنهوه و زانیاری بڵاو بكهنهوه.
ـ له حكوومهته دیموكراتییهكاندا ململانێیهكی بهردهوام له نێوان دوو مافی گرنگ له گۆڕێدایه. یهكێك لهو مافانه ئهركی دهوڵهته بۆ پاراستنی ئاسایشی نهتهوهیی و ئهوی تریان مافی ئاگاداركردنهوهی خهڵكە به پشتیوانیی كارامهییی ڕۆژنامهوانان له دهستپێڕاگهیشتن به زانیاری.
پێویسته حكوومهتهكان جارجاره دهستگهیشتن به ههندێك زانیاری كه بۆ بڵاوكردنهوهی گشتی گهلێك ههستیارن، سنووردار بكهن. بهڵام ڕۆژنامهوانان له حكوومهته دیموكراتییهكاندا بهتهواوهتی مافی ئهوهیان ههیه به دوای ئهم پرسانەدا بچن.
سەرچاوە:
د. یاسین تەها، پسپۆڕ لە مێژووی ئایینزا ئیسلامییەکان و شارەزا لە کاروباری عێراق ئاڵوگۆڕە خێرا… زیاتر
(خوێندنەوەیەک بۆ گوتەى "لەو هەرایە چیمان دەست دەکەوێ؟") پڕۆفیسۆر دکتۆر سەردار قادر محیهدین، شارەزا لە… زیاتر
د. زوبێر ڕەسووڵ، دکتۆرا لە زانستە سیاسییەکان و پەیوەندییە هەرێمییەکان پێشەکی: گۆڕانی جیۆپۆلیتیک و دەرکەوتنی ڕۆڵی… زیاتر
(جەنگی پازڵەکان) نیکۆڵۆ مەکیاڤێللی (1469-1527): "شێر بن، گورگان بڕەوێننەوە؛ ڕێوی بن، تەڵان بناسن! " قەرەنی قادری ڕۆژهەڵاتی… زیاتر
ن: "ئالان چاندەلییهر" (Alain Chandelier) وەرگێڕانی لە فارسییەوە: پێنووس تەنیا ئەوە وێنا بکەن کە دوای… زیاتر
نووسینی: مایكڵ هۆرۆڤیتز* وەرگێرانی بۆ کوردی: پێنووس لە کاتێکدا ئێران لەنێو شەپۆلێکی نوێی ناڕەزایەتیی جەماوەریدا… زیاتر